คำถามเรื่องแบตเตอรี่มาพร้อมความเข้าใจผิดข้อหนึ่งเสมอ คือคิดว่าใส่แบตเตอรี่แล้วจะประหยัดค่าไฟได้มากขึ้น ซึ่งจริงเพียงบางส่วนและมักไม่คุ้มในทางตัวเลข
แบตเตอรี่ช่วยเรื่องอะไรกันแน่
แบตเตอรี่ทำสองอย่าง หนึ่งคือเก็บไฟที่ผลิตเกินตอนกลางวันไว้ใช้ตอนกลางคืน สองคือจ่ายไฟให้ใช้ต่อได้ตอนไฟดับ
ข้อแรกฟังดูดี แต่ต้องดูตัวเลขให้ครบ ไฟที่ผลิตเกินถ้าไม่มีแบตเตอรี่จะไหลออกไปได้ราคารับซื้อคืนราว 2.20 บาทต่อหน่วย ถ้ามีแบตเตอรี่จะเก็บไว้ใช้แทนไฟที่ต้องซื้อราว 4.20 บาทต่อหน่วย
ส่วนต่างที่แบตเตอรี่สร้างได้จึงอยู่ที่ราว 2 บาทต่อหน่วย ไม่ใช่ 4.20 บาท และต้องเอาส่วนต่างนี้ไปหารกับราคาแบตเตอรี่บวกอายุการใช้งานที่จำกัด
ในกรณีส่วนใหญ่ ถ้าเป้าหมายคือลดค่าไฟอย่างเดียว เงินที่จะใช้ซื้อแบตเตอรี่เอาไปเพิ่มขนาดแผงจะได้ผลตอบแทนกลับมามากกว่า
แล้วเมื่อไรที่แบตเตอรี่คุ้ม
คุ้มเมื่อสิ่งที่คุณซื้อไม่ใช่การประหยัดค่าไฟ แต่เป็นการไม่ต้องเจอผลเสียหายจากไฟดับ ซึ่งบางกรณีมีมูลค่าสูงมาก
- บ้านที่มีผู้ป่วยใช้เครื่องมือแพทย์ที่หยุดไม่ได้ เช่น เครื่องผลิตออกซิเจน
- ฟาร์มเลี้ยงสัตว์น้ำที่ต้องเดินเครื่องเติมอากาศตลอด ไฟดับไม่กี่ชั่วโมงอาจเสียหายทั้งบ่อ
- ร้านที่มีตู้แช่สินค้ามูลค่าสูง ซึ่งไฟดับครั้งเดียวเสียหายมากกว่าค่าแบตเตอรี่
- ที่พักหรือกิจการในพื้นที่ห่างไกลที่ไฟดับบ่อยและกลับมาช้า
- บ้านที่ทำงานจากที่บ้านและไฟดับกระทบรายได้โดยตรง
วิธีคิดที่เราแนะนำ
แยกการตัดสินใจออกเป็นสองก้อน อย่ารวมกัน
- ก้อนแรก ระบบโซล่าเซลล์คุ้มไหมด้วยตัวมันเอง ถ้าคำตอบคือไม่คุ้ม การใส่แบตเตอรี่ไม่ได้ทำให้คุ้มขึ้น
- ก้อนที่สอง ไฟดับสร้างความเสียหายให้คุณปีละเท่าไร แล้วเทียบกับราคาแบตเตอรี่หารด้วยอายุการใช้งาน
- ถ้าตัวเลขก้อนที่สองสูงกว่า แบตเตอรี่คุ้ม ถ้าต่ำกว่า ให้เอาเงินไปเพิ่มขนาดแผงหรือเก็บไว้
ทางเลือกที่ประหยัดกว่า
ถ้าเป้าหมายคือกันไฟดับอย่างเดียว ไม่ได้ต้องการเก็บไฟกลางวัน เครื่องกำเนิดไฟฟ้าสำรองมักถูกกว่ามากสำหรับกำลังไฟเท่ากัน ข้อเสียคือเสียงดัง ต้องเติมน้ำมัน และต้องสตาร์ทเอง
อีกทางคือใส่แบตเตอรี่ความจุน้อยที่ประคองเฉพาะวงจรสำคัญ เช่น ตู้เย็น ไฟส่องสว่าง และปลั๊กบางจุด แทนการทำให้ทั้งบ้านใช้ได้ ซึ่งลดต้นทุนลงมาก และตอบโจทย์ได้จริงในทางปฏิบัติ
คำถามที่พบบ่อย
แบตเตอรี่ทำให้ค่าไฟเป็นศูนย์ได้ไหม
ทำได้ในทางทฤษฎีถ้าติดแผงและแบตใหญ่พอ แต่ต้นทุนจะสูงมากจนระยะคืนทุนยาวเกินคุ้ม บ้านส่วนใหญ่จึงเลือกลดค่าไฟให้มากที่สุดเท่าที่คุ้ม แล้วยอมจ่ายส่วนที่เหลือ
แบตเตอรี่ปลอดภัยไหม ติดในบ้านได้หรือเปล่า
แบตลิเธียมสำหรับงานนี้มีระบบจัดการแบตเตอรี่ในตัวที่ตัดการทำงานเมื่อผิดปกติ แต่ตำแหน่งติดตั้งสำคัญมาก ต้องอยู่ในที่อากาศถ่ายเท ไม่ร้อนจัด ไม่ชื้น และไม่อยู่ในทางหนีไฟ ซึ่งเราออกแบบตำแหน่งให้ตั้งแต่ขั้นตอนสำรวจ
อ่านต่อ
- ออนกริด ออฟกริด ไฮบริด ต่างกันอย่างไร แบบไหนเหมาะกับคุณสามคำนี้ต่างกันที่ว่าระบบเชื่อมกับไฟการไฟฟ้าหรือไม่ และเก็บไฟไว้ใช้เองได้หรือเปล่า ซึ่งเปลี่ยนทั้งราคาและความคุ้ม
- ห้องเย็นและโรงน้ำแข็ง ติดโซล่าเซลล์คุ้มไหมคอมเพรสเซอร์ที่เดินตลอดคือโหลดที่ดูดไฟกลางวันได้ดีที่สุด และเป็นอุตสาหกรรมหลักของสงขลากับปัตตานีที่ยังไม่มีใครพูดถึง