นี่คือคำถามที่คนภาคใต้ถามมากที่สุด และเป็นคำถามที่สมเหตุสมผล เพราะเราอยู่ในภูมิภาคที่ฝนตกมากที่สุดของประเทศ
คำตอบสั้น ๆ คือผลิตได้จริง แต่ได้น้อยกว่าภาคอื่น และเรื่องนี้ไม่ใช่ปัญหาถ้าคำนวณด้วยตัวเลขที่ถูกต้องตั้งแต่แรก
แผงทำงานจากแสง ไม่ใช่ความร้อน
ความเข้าใจผิดที่พบบ่อยคือคิดว่าแผงโซลาร์ต้องการแดดร้อนจัด ความจริงคือแผงทำงานจากความสว่างของแสง ไม่ใช่อุณหภูมิ วันที่ฟ้าครึ้มมีเมฆบัง แสงยังส่องผ่านลงมา แผงจึงยังผลิตไฟได้
ที่น่าสนใจคืออุณหภูมิสูงเกินไปกลับทำให้แผงผลิตไฟได้น้อยลงเล็กน้อย แผงทุกรุ่นมีค่าที่เรียกว่าสัมประสิทธิ์อุณหภูมิ ซึ่งบอกว่ากำลังผลิตจะลดลงกี่เปอร์เซ็นต์ต่ออุณหภูมิที่เพิ่มขึ้นทุก 1 องศา นี่เป็นเหตุผลหนึ่งที่แผงเทคโนโลยีใหม่อย่าง N-Type เหมาะกับอากาศร้อนชื้นแบบบ้านเรามากกว่าแผงรุ่นเก่า
ฤดูฝนกระทบแค่ไหน
วันที่ฝนตกหนักจริง ๆ กำลังผลิตจะตกลงมาก แต่สิ่งที่ต้องเข้าใจคือเราไม่ได้คิดผลตอบแทนเป็นรายวัน เราคิดเป็นรายปี
ค่าที่ใช้คำนวณสำหรับพื้นที่ภาคใต้คือราว 1,350 หน่วยต่อกำลังผลิตติดตั้ง 1 กิโลวัตต์ต่อปี ตัวเลขนี้เป็นค่าเฉลี่ยทั้งปีที่รวมวันฝนตก วันฟ้าครึ้ม และวันแดดจัดไว้ด้วยกันแล้ว ไม่ใช่ตัวเลขของวันแดดดี
ค่าที่สูงกว่า 1,500 มักเป็นค่าของภาคอีสานหรือค่าเฉลี่ยทั้งประเทศ หากนำมาใช้กับพื้นที่ภาคใต้ ผลลัพธ์จะสูงกว่าที่เกิดขึ้นจริงราว 10 ถึง 15% เวลาดูผลคำนวณจึงควรสอบถามด้วยว่าใช้ค่าแสงแดดเท่าไรและมาจากแหล่งใด
ข้อดีที่คนไม่ค่อยพูดถึง
ฝนที่ตกบ่อยมีข้อดีอยู่อย่างหนึ่งคือช่วยชะล้างฝุ่นบนแผงให้เอง พื้นที่ที่แห้งและมีฝุ่นมากอย่างภาคกลางบางจังหวัด ต้องล้างแผงถี่กว่าเพราะฝุ่นสะสมแล้วบังแสง
แต่ฝนไม่ได้ล้างทุกอย่าง สิ่งที่ต้องระวังในภาคใต้กลับเป็นคราบที่ฝนล้างไม่ออก
- มูลนก เกาะแน่นและบังแสงเฉพาะจุด ซึ่งกระทบกำลังผลิตมากกว่าฝุ่นบาง ๆ ที่กระจายทั่วแผง
- ใบไม้ที่ทับค้างอยู่ตามขอบแผง โดยเฉพาะบ้านที่มีต้นไม้ใหญ่คลุม
- ตะไคร่และเชื้อราในพื้นที่ชื้น ซึ่งค่อย ๆ สะสมตามขอบกรอบแผง
ความชื้นกับอุปกรณ์
อากาศชื้นตลอดปีเป็นเรื่องที่ต้องออกแบบเผื่อ ไม่ใช่เรื่องที่มองข้ามได้ จุดที่ต้องดูคือตำแหน่งติดตั้งอินเวอร์เตอร์ ซึ่งควรอยู่ในที่ร่ม อากาศถ่ายเทได้ ไม่โดนฝนสาดโดยตรง และไม่อยู่ในที่อับที่ความร้อนสะสม
อีกจุดคือการเดินสายและจุดต่อทุกจุดต้องซีลกันน้ำอย่างถูกวิธี เพราะน้ำที่ซึมเข้าจุดต่อคือสาเหตุอันดับต้น ๆ ของปัญหาระบบในระยะยาว
สรุป
ภาคใต้ติดโซล่าเซลล์ได้และคุ้ม แต่ต้องคำนวณด้วยค่าแสงแดดของภาคใต้จริง ไม่ใช่ค่าเฉลี่ยทั้งประเทศ และต้องออกแบบเผื่อความชื้นกับการดูแลรักษาที่ต่างจากภาคอื่น ถ้าคำนวณถูกตั้งแต่แรก ตัวเลขที่ได้ก็จะใกล้เคียงกับผลที่เกิดขึ้นจริงหลังติดตั้ง
คำถามที่พบบ่อย
หน้าฝนติดต่อกันหลายวัน ไฟจะไม่พอใช้ไหม
ระบบออนกริดเชื่อมกับสายไฟของการไฟฟ้าอยู่ตลอด เวลาแผงผลิตไฟไม่พอ ระบบจะดึงไฟจากการไฟฟ้ามาเสริมให้อัตโนมัติ คุณจะไม่รู้สึกว่าไฟไม่พอ เพียงแต่บิลเดือนนั้นจะประหยัดได้น้อยกว่าเดือนที่แดดดี
ควรติดแผงเอียงมากขึ้นเพื่อให้ฝนชะล้างดีขึ้นไหม
โดยทั่วไปเราติดตามองศาหลังคาเดิม เพราะการทำโครงยกให้เอียงมากขึ้นเพิ่มทั้งต้นทุน แรงต้านลม และความเสี่ยงต่อโครงสร้าง ในภาคใต้ที่มีลมมรสุมแรงเป็นช่วง ๆ การยกแผงสูงจากหลังคาไม่ใช่เรื่องที่ควรทำโดยไม่มีเหตุผลทางวิศวกรรมรองรับ